بسمه تعالى - اگر شرطبندى كنند قمار و حرام است ، و اللّه العالم . 1767 - الف - يك برگ كاغذ كه حاوى سؤالاتى دربارهء سخنرانى تلويزيونى آقاى . . . مىباشد ، مىفروشند به مبلغ 10 تومان و سپس بخاطر اينكه بچه‌هاى مدرسه تشويق شوند ، جايزه‌اى به افرادى كه سؤالات را صحيح گفته‌اند مىدهند ، خريدن كاغذ به مبلغ فوق و گرفتن جايزه در صورت صحيح بودن جواب چه صورت دارد ؟ آيا بين اينكه جايزه را از جمع‌آورى مبلغ فوق يا پول ديگر بدهند فرقى است يا نه ؟ ب - يك برگ كاغذ را كه حاوى سؤالاتى است مىدهند و مىگويند « شركت كنندگان در مسابقه بايستى مبلغ 200 تومان به فلان شماره حساب بريزند تا در صورت موفق بودن و جواب صحيح دادن به سؤالات ، در قرعه‌كشى شركت دهيم و اگر قرعه به نام كسى در آيد جايزه به او تعلق مىگيرد » ، در اين صورت پول به حساب ريختن و سپس گرفتن جايزه در صورت صحيح بودن سؤالها چه صورت دارد ؟ بسمه تعالى - چنانچه كاغذ مذكور فى نفسه ماليت داشته باشد - بطورى كه بدون شرط شركت در مسابقه هم آن را مىخرند و براى آن پول مىپردازند - خريد آن و گرفتن جايزه براى جواب دادن به سؤالات ( چه با قرعه‌كشى باشد يا بدون آن ، و چه جايزه از همان پولها باشد يا از پول ديگر ) مانعى ندارد ؛ و چنانچه كاغذ فى نفسه ماليت نداشته باشد ، خريد آن براى گرفتن جايزه از مصاديق قمار حساب مىشود و جايز نيست ، و نيز واريز كردن پول براى شركت در قرعه‌كشى كه در صورت صحيح بودن جوابها و به نام در آمدن قرعه ، به شخص جايزه بدهند از مصاديق قمار بوده و جايز نيست ، و اللّه العالم . شطرنج 1768 - شطرنج امروزه در كشور ما على الظاهر از حالت قمار بودنش خارج شده است . آيا در اين صورت شك و ترديدى در عدم حرمت آن وجود دارد يا خير ؟ بسمه تعالى - تا احراز نشود كه در تمام مجتمعات و لو غير اسلامى از آلت قمار خارج شده ،